کد خبر: 20340
روزنامه شنبه 10 اسفند 1398
سال 99، ضرورت مضاعف مدیریت منابع مالی - روایتی شور انگیز از مدرسه ای رؤیایی - چمدانی برای مسیریابی نابینایان - تعطیلی کرونایی - جدول اشتراک در انتها/ واقعیتهایی جالب و شگفتآور درباره موضوعات مختلف/ دیالوگهای ماندگار/ جملات رایج فارسی در انگلیسی

روزنامه «ایران سپید»

شنبه 10 اسفند 1398

5 رجب 1441

29 فوریه 2020

سال بیست و چهارم شماره 6368

صاحب امتیاز:

خبرگزاری جمهوری اسلامی      

مدیر مسئول: سهیل معینی

سامانه پیامکی: 3000465040

نشانی پستی: تهران- ص.پ. 158755388

تلفن: 84711371

شماره انتشارات: 5-88548892

وبسایت: www.iransepid.ir

پست الکترونیک: iransepid@icpi.ir

........عناوین این شماره......

سال 99، ضرورت مضاعف مدیریت منابع مالی 2

روایتی شور انگیز از مدرسه ای رؤیایی 5

چمدانی برای مسیریابی نابینایان 8

تعطیلی کرونایی 11

جدول اشتراک در انتها/  واقعیتهایی جالب و شگفتآور درباره موضوعات مختلف/ دیالوگهای ماندگار/ جملات رایج فارسی در انگلیسی 16

 

.............سخن هفته

* سال 99، ضرورت مضاعف مدیریت منابع مالی: اگر بخواهیم از تعارف بگذریم، وضعیت اقتصادی کشور در روزهای پایانی سال 98 و نیز نمای کلی وضعیت سیاسی ایران در منطقه و جهان، مبین تداوم تحریمها در سال 99 و ضرورت برنامه ریزی برای کاهش اثرات زنجیره تحریمها بر زندگی مردم است. پیشبینی بودجه کشور در سال پیش رو نیز منطبق با همین نما است و به دنبال آن چشم انداز سال آینده در بخش منابع مالی تخصیصی به سازمانهای حمایتی، تصویرگر سالی سخت از نظر دسترسی به منابع مالی و به تبع آن، ضرورت مضاعف مدیریت منابع مالی است. تا جایی که به خدمات در حوزه توانبخشی برمیگردد، این چشم انداز ایجاب میکند که برنامه ریزی ویژه ای برای ارائه خدمات توانبخشی به افراد دارای معلولیت اتخاذ شود. سال جاری سال تخصیصهای نصف و نیمه بودجه در بخشهای حمایتی بود و همان طور که گفتیم، این چشم انداز برای سال آینده نیز تداوم دارد؛ اما از وضعیت مالی سال جاری باید درسهایی گرفت. بعنوان مثال شفافسازی و شاخص گذاری تخصیص منابع به خدمات و تجهیزات توانبخشی برای افراد معلول چه در بخش پرداخت یارانه به مراکز خدماتی تحت قرارداد سازمان بهزیستی و چه در سیاستگذاری جدید در خدماتی که توسط مراکز ارائه نمیشوند؛ مثلاً در بخش نیازهای توانبخشی افراد آسیبدیده بینایی تعداد مراکز ارائه دهنده خدمات به زیر 15 مرکز محدود میشود و بسیاری از خدمات نیز در این مراکز که عمدتاً مراکز خانواده و کودک هستند، نیز ارائه نمیشود. سالهاست که در این امر تأکید میکنیم با توجه به تخصیص سهم سنگینی از بودجه توانبخشی یک میلیون 500 هزار نفری افراد معلول تحت پوشش سازمان بهزیستی به جمعیتی حدود 150 هزار نفر از طریق مراکز خدمات شبانه و روزانه علم مدیریت و عدالت اجتماعی حکم میکنند، این بودجه تخصیصی به گونه ای ریل گذاری شود که موجب ارائه حد اکثر خدمات به شکل شفاف و قابل پایش و ارزیابی شود. پرداخت یارانه دیگر منطبق با مدیریت منابع نیست. بودجه سازمان بهزیستی باید صرف خرید خدمت-نفر از مراکز یا تشکلهای مردم نهاد شود؛ به گونه ای که مشخص شود هر فرد مددجو با چه بودجه ای، چه خدماتی را دریافت کرده است؛ نه آنکه یارانه ای را به شکل کلی به مرکزی پرداخت کرد و سپس نتوان ارزیابی کرد چه خدماتی به چه اشخاصی ارائه شده است. این ضرورت، جوهر همیشگی مدیریت است؛ اما این ضرورت در شرایط سخت کمبود منابع مالی دولت و دست بستگی سازمانهای حمایتی اهمیتی دو چندان پیدا میکند. متأسفانه در شرایط دسترسی مراکز به یارانه های دولتی، بسیاری از تشکلهای مردم نهاد معلولان به علت فقدان ردیفهای بودجه ای مشخص برای ارائه خدمات خود، با کمبود شدید منابع مالی رو به رو هستند که با توجه به شرایط اقتصادی کشور، امکان تأمین آن را از بخش خصوصی و خیریه نیز ندارند. در میانه بحران مالی کشور، بهینه سازی مدیریت خدمات، انتظار جامعه معلولان کشور و سازمانهای حمایتی است.

.............چوب الف

* روایتی شور انگیز از مدرسه ای رؤیایی: واقعیتها گاه آنچنان زیبا و هیجان انگیزند، چنان با آرزوهای به ظاهر دست نایافتنی هم دوشند، چنان شیرین و خواستنی هستند که رؤیاهای دور و دراز را میمانند. رؤیایی که میخواهیم هرگز تمام نشود. هرگز از آن بیدار نشویم و بیرون نیاییم و بعضی آدمها گاه آنقدر بختیارند که شمه ای از این وقایع رؤیاگون را در زندگی خود تجربه میکنند. تتسوکو کورویاناگی در اوایل دهه 1940 دخترکی مدرسه ای بود که به دلیل متفاوت بودن از مدرسه اخراجش کرده بودند. مادرش حقیقت اخراج شدنش را تا سالهای جوانی دخترک پنهان کرد و تنها به او گفت که میتواند به مدرسه جدیدی برود. فصل جدید زندگی «توتوچان» از همینجا شروع شد. مدرسه توموئه با مدیریت خلاق و متفاوت آقای سوزوکو کوبایاشی، همان واقعیت رؤیاگونی بود که جامه تحقق پوشیده بود. دختر کوچک که در این مدرسه دوست داشتنی دیگر دختر بد نبود که هر روز از کلاس اخراجش کنند، آرزو کرد در بزرگسالی از معلمان مدرسه توموئه شود. مدرسه توموئه در سال 1945 در جنگ ویرانگر قربانی حریق شد و در آتش سوخت. توتوچان اما خاطرات مدرسه توموئه و آموزشهای بینظیر آقای کوبایاشی را سالها بعد در کتاب «توتوچان، دخترکی آن سوی پنجره» به همه آنها که بچه ها را دوست دارند و برای انسانیت و تعلیم و تربیت انسانی ارزش قائل هستند معرفی کرد. کتاب توتوچان بسرعت به پرفروشترین کتاب ژاپن تبدیل و به بسیاری از زبانهای زنده دنیا ترجمه شد. نویسنده در این کتاب ارزشمند، راهکارهای آموزشی منحصر به فرد آقای کوبایاشی و شیوه برخورد او با کودکان را در قالب بیان روایی تجربیات زنده و جالب بیان کرده است. تجربیاتی از آموزش موسیقی و اجرای نمایش و مسابقات ورزشی گرفته تا غذا خوردن، سخن گفتن در جمع، رفتن به دیدار آسیبدیدگان جنگ، کشت و کار، اردو زدن، آواز خواندن، مواجه شدن با دانشآموزان متفاوت و گاه معلول، مواجهه با سوگ، احترام، کمک به دیگران و خلاصه نگاهی عمیق و انسانی به زندگی همراه با شادی و لحظات لذتبخش و به یاد ماندنی. توتوچان دخترکی آن سوی پنجره کتابی است که بیتردید از مطالعه آن بسیار خواهیم آموخت و فراوان لذت خواهیم برد. مطالعه این اثر دوست داشتنی را به همه اهالی مطالعه، بویژه به معلمان و مربیان، مادرها و پدرها و به همه آنها که کودکان را دوست دارند و آینده دنیا را متعلق به آنها میدانند پیشنهاد میکنیم. کتاب توتوچان را نشر نی با ترجمه سیمین محسنی به بازار نشر عرضه کرده و نسخه گویای آن در کتابخانه حسینیه ارشاد تهیه شده است.

«پرستو ولدخان»

* گلواژه: کسی که به خودش دروغ میگوید و به دروغ خودش گوش میدهد، کارش به جایی خواهد رسید که هیچ حقیقتی را نه از خودش و نه از دیگران تشخیص نخواهد داد. داستایوفسکی

............فناوریهای امیدبخش

* چمدانی برای مسیریابی نابینایان: جمعیت نابینایان در دنیا تا سال ۲۰۵۰ طبق پیشبینیها به ۱۱۵ میلیون نفر خواهد رسید. عددی قابل توجه که فعالان حوزه فناوری را بر آن داشته تا به فکر راههایی برای تسهیل زندگی این افراد باشند. در این راستا یکی از ابزارهایی که کمک شایانی به ابداع و طراحی وسایل کمکی پیشرفته برای نابینایان کرده، فناوری «AI» یا هوش مصنوعی است. حالا ژاپنیها بر آن شده اند تا با بهره گیری از این فناوری و ترکیب آن با تکنولوژیهای دیگر، وسیله ای طراحی کنند که مسیریابی نابینایان را به میزان قابل توجهی آسانتر خواهد کرد. پروژه چمدان هوشمند را «شیکو آساکاوا» مدیریت میکند. زن نابینای نابغه ای که پیشتر هم از او در ایران سپید زیاد نوشته ایم. این چمدان قرار است علاوه بر وظیفه حمل وسایل مسافران نابینا، به آنها در مسیریابی هم کمک کند. این چمدان قادر است مکان فعلی فرد نابینا را تشخیص دهد و بر اساس مقصدی که کاربر نابینا تعیین میکند، بهترین مسیر حرکت را به کمک فناوری GPS در اختیارش بگذارد. این چمدان همچنین به دوربینهایی مجهز شده که قادر است تصاویر مسیر حرکت را ضبط و به کمک فناوری هوش مصنوعی تحلیل کند و جزئیاتی از مسیر حرکت را در اختیار فرد نابینا قرار دهد. موانع احتمالی موجود در مسیر حرکت، مشخصات مکانهایی که فرد نابینا از آنها عبور میکند، نام فروشگاهها، افراد آشنایی که احتمالاً سر راه فرد قرار میگیرند و... از جمله اطلاعاتی است که این چمدان در اختیار فرد نابینا قرار میدهد. حسگرهای تشخیص فاصله، از دیگر امکاناتی است که در این چمدان تعبیه شده است. به کمک این حسگرها فرد میتواند در مکانهایی نظیر صفها، فاصله خود را با سایرین حفظ کند. آساکاوا این ایده را با هدف تضمین استقلال نابینایان در محیطهای شهری به تیم طراح چمدان ارائه کرده و خود به شخصه مدیریت و رهبری این پروژه را به عهده گرفته است. بزرگترین کمپانیهای بین المللی پشت این پروژه ایستاده اند و حضور این نامها نویدبخش آینده ای روشن برای آن است. این پروژه در بخش هوش مصنوعی، از همکاری IBM استفاده میکند. حسگرها و امکانات لمسی آن را Alp Alpine تأمین کرده که از خوشنامترین شرکتها در تولید حسگرهای ضد آب است. در بخش OCR و شناسایی عکس، از همکاری Onron استفاده میکند و شرکت شیمیزو، سامانه ناوبری و مسیریابی آن را فراهم کرده و امکانات موتوری این چمدان هوشمند هم به دست مهندسان کمپانی نامآشنای میتسوبیشی طراحی شده است. قرار است اولین نمونه این چمدان در ماه ژوئن امسال در نمایشگاهی در توکیو رونمایی شود. پس از آن، قرار است از این چمدان در محیطهای داخلی نظیر فرودگاهها یا مراکز تجاری استفاده شود و در صورت موفقیتآمیز بودن آزمونها، این چمدان برای استفاده عمومی و در محیطهای شهری و بیرون از ساختمانها هم در اختیار علاقمندان نابینا قرار گیرد. اتفاقی که به نظر میرسد نهایتاً تا دو سال آینده رخ خواهد داد.

 

.............هشتگ

* تعطیلی کرونایی.

اینکه هشتگ کرونا در این شرایط پرکاربردترین هشتگ شبکه های اجتماعی برای کاربران ایرانی شود، اصلاً بعید و عجیب نبود. از روز چهارشنبه که ابتلای دو نفر در قم به این ویروس محرز شد تا وقتی که خبرهای ضد و نقیض منتشر میشد، همه درباره کرونا مینوشتند. خیلیها توصیه های پزشکی مانند طرز صحیح شستن دستها را بازنشر میکردند و بعضیها هم از شرایط شهرهایشان مینوشتند. بین اینها اخبار کذب هم با عنوانهایی چون «آشنا و فامیلم در بیمارستان» و... منتشر میشد که به گفته کاربران نتیجه بی اعتمادی  به اخبار رسمی بود. خیلیها از ضعف اطلاعرسانی درباره این بیماری گله دارند. کمیاب شدن و گرانی ماسک و وسایل ضد عفونی کننده هم از مسائلی است که کاربران زیادی به آن اشاره کردند. یک نکته جالب هم نوشتن درباره توصیه های کذب درباره این بیماری است که از قول پروفسور سمیعی جراح مغز و اعصاب بین مردم و بخصوص در کانالها و گروههای تلگرامی پخش میشود.

 بیماری کرونا و حواشی آن همچنان مهمترین موضوعی است که توجه کاربران شبکه های اجتماعی را به خود جلب میکند. البته خارج از این فضا و در زندگی روزمره هم به همین شکل است. در شبکه های اجتماعی موضوعاتی که درباره کرونا به آنها پرداخته میشود شیوه اطلاعرسانی درباره بیماری، توصیه های بهداشتی و پزشکی و نبودن ماسک و وسایل ضد عفونی کننده است. البته اینکه اعلام شد شهردار منطقه 13 تهران هم به کرونا مبتلا شده و با تعدادی از اعضای شورای شهر تهران و مسئولان کشور هم دیدار داشته، موضوعی بود که به آن پرداخته شد. محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران بعد از این خبر در توئیترش نوشت: «به خاطر دیدار من و برخی اعضای شورا با شهردار منطقه ۱۳ که مشکوک به کرونا است، برای انجام تست به بیمارستان مراجعه خواهم کرد و فعلاً در خانه هستم. البته فعلاً علائم کرونا را ندارم، اما نتیجه تست بعد از ۴۸ ساعت مشخص میشود. دیگر اعضای شورا نیز حتماً تست کرونا خواهند داد.» تست کرونای محسن هاشمی منفی اعلام شد، اما تا مدتها کاربران ایرانی به اظهار نظر در مورد این موضوع میپرداختند. شایعه درگذشت محمدرضا شجریان که جمعه شب (۲ اسفند) منتشر شد هم مسأله ای بود که کاربران به آن واکنش نشان دادند. در کنار اینکه خیلیها نگران حال استاد آواز ایران بودند، از شیوه اطلاعرسانی و عملکرد بعضی خبرگزاریها انتقاد میکردند.  همچنان کرونا جزو نگرانیهای اصلی مردم است، اما خبر زلزله شدید در آذربایجان غربی باعث شد هشتگ زلزله هم کنار کرونا ترند شود. بر اثر زلزله 7/5 ریشتری در این استان، خانه های روستایی زیادی تخریب و چندین نفر هم مصدوم شدند. البته ترکیه اعلام کرده که ۷ نفر در شهر وان کشته شده اند. بیشتر نوشته هایی که درباره زلزله میدیدیم، به همزمانی کرونا و زلزله و مشکلات دیگری مثل هجوم ملخها به استانهای جنوبی اشاره داشتند و حتی پیشبینی میکردند که مشکل بعدی چه میتواند باشد؟! کرونا و آماری که هر روز از مبتلایان جدید آن منتشر میشود، باعث شده کاربران زیادی درباره لزوم تعطیلی اماکن عمومی بنویسند. مدارس و دانشگاهها و برنامه های فرهنگی تعطیل شده اند، اما بسیاری از مراکز هستند که مردم در آنها تردد دارند و همین مسأله خیلیها را نگران کرده است. حرفهای نماینده قم و حریرچی، معاون کل وزیر بهداشت درباره بیماری کرونا حسابی جنجال ایجاد کرد. احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده قم پس از جلسه غیر علنی مجلس درباره کرونا گفت: «تا دیشب حدود ۵۰ نفر به دلیل ابتلا به ویروس کرونا فوت کرده اند. شهر قم باید قرنطینه شود.» البته گفته شد این نماینده بعد از جلسه به دلیل بدحالی به بیمارستان منتقل شده و صندلیش را هم ضد عفونی کردند؛ هرچند که خودش همه چیز را تکذیب کرد. از سوی دیگر، حریرچی این آمار را رد کرد و گفت: «اگر تعداد قربانیان در قم یک چهارم این باشد، من استعفا میکنم.» البته او گفت با قرنطینه هم مخالف است؛ چون در زمان جنگ جهانی اول انجام میشده. همه این حرفها باعث شد کاربران به تندی در برابرش موضع بگیرند و واکنش نشان دهند و بحث لزوم قرنطینه قم را مطرح کنند. در پی این واکنشها آیت ا... ابو القاسم علیدوست، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هم گفت: «اخیراً نادانان یا بدخواهان حوزه های علمیه، روحانیت و مرجعیت در حد نسبتاً گسترده در فضای مجازی وانمود کرده اند که مسئولان امر و کارشناسان خواستار قرنطینه قم هستند و این اولیای حوزه و مراجع تقلیدند که مخالفت میکنند؛ این دشمنی و تهمت ناروا را باید زدود. بزرگان دین همیشه جزو سردمداران توصیه به رعایت قانون، احترام به نظر کارشناسان بوده و هستند.» از چند روز پیش هشدار داده شده بود که بارشهای شدید در استانهای غربی باعث بروز سیل میشود. با شروع بارشها کاربرانی که اهل این استانها بودند، از شرایطشان مینوشتند. عکسهای مردم پل دختر هنگام تخلیه شهر بازنشر میشد.

............کشکول

* جدول اشتراک در انتها: در این جدول 17 گروه داریم که هر گروه از دو سؤال تشکیل شده است. پاسخ سؤالات در هر گروه پنج حرف دارند که حرف انتهایی پاسخ اول، حرف انتهایی پاسخ دوم را تشکیل میدهد که این حروف در انتها رمز جدول را که ضرب المثل ایرانی است، تشکیل میدهند. سؤالات: گروه اول: (انتخاب-دستگاه تهویه) گروه دوم: (ملاقات-متمرد) گروه سوم: (غلبه و ظفر-رایگان) گروه چهارم: (عصفور-وسیله بازی دختران) گروه پنجم: (فلز سخت-از درختان) گروه ششم: (خوش منظره-روز گذشته) گروه هفتم: (مدرس دانشگاه-انتقاد کننده) گروه هشتم: (لباس زمستانی-تفتیش کننده) گروه نهم: (ماشین حمل مایعات-از پوشاک است) گروه دهم: (کج رونده-اندوهگین) گروه یازدهم: (دکان صراف-نجات) گروه دوازدهم: (باغها-آفریده شده) گروه سیزدهم: (خواربار-گرمسیر) گروه چهاردهم: (تهمت-آنسوی چیزی) گروه پانزدهم: (ایستاده از حرکت-دور از انصاف) گروه شانزدهم: (سبد-کاسه درویشان) گروه هفدهم: (بلدرچین-هواپیما). شما تا چهارشنبه هفته جاری فرصت دارید رمز جدول را با شماره پیامک 3000465040 به ما اعلام کنید. رمز جدول هفته گذشته: میزان، رأی ملت است. برنده این هفته آقای رایان عمران از تهران است.

* واقعیتهایی جالب و شگفتآور درباره موضوعات مختلف: هنگامی که در کشور «باربادوس» کسی به ۱۰۰ سالگی میرسد، یک تمبر به افتخارش چاپ میشود. – سالانه حدود ۱۴۰ هزار حشره به همراه نوشیدنیهای مختلفی که مینوشیم، بلعیده میشود! خبر خوب اینکه اکثر آنها بیضرر هستند. - در جهان بیش از ۷۵۰۰ نوع سیب وجود دارد. این بدان معناست که برای امتحان کردن تمام آنها به بیش از ۲۰ سال زمان نیاز دارید؛ به شرطی که روزی یک نوع را میل کنید! - برای سوزاندن یک کالری، باید ۱۰ میلیون بار روی ماوس کلیک کنید و این کار به شرطی که ۱۰ کلیک در ثانیه انجام دهید، ۱۱ روز و نیم طول خواهد کشید! - بدن یک فرد با وزن ۷۰ کیلوگرم حاوی ۰.۲ میلیگرم طلا است. - دقیقاً مانند انسانها، موشها وقتی احساس درد میکنند، چهره آنها عکس العمل نشان میدهد. - یک مداد استاندارد میتواند خطی به طول ۵۶ کیلومتر رسم کند یا تقریباً ۴۵۰۰۰ کلمه بنویسد.

* دیالوگهای ماندگار: بعضی وقتا فکر میکنم همه احساساتی که لازمه .. تجربه کرده ام و از اینجا به بعد دیگه احساس جدیدی نخواهم داشت. هر چی هست فقط یه نسخه ضعیفتر از احساساتیه که قبلاً داشتم. فیلم برای او – میتونی یک نفر رو از ذهنت پاک کنی ولی بیرون انداختنش از قلبت یه داستان دیگه اس. فیلم درخشش ابدی یک ذهن پاک – در این دنیا برای کفری کردن آدمهای رذلی که میخواهند همه چیز را از آنچه هست برایت سختتر کنند، راهی بهتر از این نیست که وانمود کنی .. از هیچ چیز دلخور نیستی. فیلم دیوانه از قفس پرید – هفته سالم بود .. عاشقش بودم، حتی سعی کردم براش بمیرم؛ دو سال بعد حتی اسمشم یادم نمیومد. زمان همه چیزو پاک میکنه. فیلم آبی بزرگ - هر کسی در زندگی انتخابهایی داره؛ مشکل کنار آمدن با این انتخاب هاست. فیلم کلمات – ارنست همینگوی یه جایی نوشته دنیا جای بسیار خوبیه و ارزش جنگیدن داره. من با قسمت دومش موافقم. فیلم هفت - اهمیت یک مرد از دشمنانش معلوم میشه، نه از دوستانش. فیلم تالار شهر

* جدی نگیرید: کم کم به لحظاتی نزدیک میشیم که میرسیم خونه و میبینیم لباسا و شلوارامون دارن پنجره هارو تمیز میکنن. – میشه از این مامانا بپرسید ظرفی رو که یک سال گوشه کابینت افتاده و ازش هیچ استفاده ای نشده، چرا موقع خونه تکونی دوباره میندازن تو مایع سفید کننده؟ - بیدار موندن تا 6 صبح از بیدار شدن در ساعت 6 صبح قطعاً آسونتره. - با حساب کتابی که کردم، 1700 سال دیگه میرم خارج؛ البته بعنوان نفت.

* حرفهای تکان دهنده: الهی! خواندی تأخیر کردم. فرمودی، تقصیر کردم. عمر خود بر باد کردم و بر تن خود بیداد کردم. اگر گوییم ثنای تو گوییم. اگر جوییم رضای تو جوییم. الهی! گفتی کریمم، امید بدان تمام است. تا کرم تو در میان است، نا امیدی حرام است. خواجه عبدالله انصاری - الهی چون آتش فراق داشتی با آتش دوزخ چه کار داشتی. الهی روزگاری ترا میجستم خود را مییافتم. اکنون خود را میجویم، تو را یافتم. الهی بر عجز و بیچارگی خود گواهم و از لطف و عنایت تو آگاهم! خواست خواست تو است؛ من چه خواهم؟ (من چه دانم؟) خواجه عبد ا... انصاری

* جملات رایج فارسی در انگلیسی: Keep your head:  دست و پات رو گم نکن. I’m not in a good mood: حال و حوصله ندارم. You were sublime: کارت حرف نداشت. I stand by what I did:  پای کاری که کردم وایمیسم. You’re over the hump:  سربالایی رو گذروندی.

* پاسخ سؤالات جدول هفته گذشته: 1. مکافات 2. یاقوت 3. زیج 4. ارتوپد 5. ناگت 6. رور 7. أُمُ المؤمنین 8. یولاخ 9. ممات 10. لگام 11. تتو 12. ارمک 13. سانسکریت 14. تیج.

 

Page Generated in 0/0041 sec